Groene energie ten koste van groen is niet groen


Ontzie de natuur bij plaatsen van wind­molens en plaats zonne­velden zo dat ze natuur versterken

28 april 2021

De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 28 april 2021,

Constaterende dat:

  • De raad wordt gevraagd in te stemmen met het bod RES 1.0 [i];
  • In deze RES 1.0 zoekgebieden staan beschreven ten behoeve van de opdracht om grootschalige(r) energie uit zon en wind te gaan opwekken;
  • Met deze RES 1.0 nog niet definitief wordt besloten of er in die zoekgebieden uiteindelijk ook daadwerkelijk zonnevelden en/of windturbines worden aangelegd; dat is afhankelijk van onder meer regelgeving en draagvlak [ii];
  • Het draagvlak voor het plaatsen van zonnevelden en vooral windturbines precair is en dat er een zorgvuldig traject vereist is om draagvlak te creëren en te behouden.
  • Het draagvlak voor groene energie onder organisaties die zich inzetten voor de bescherming van natuur en milieu groot is, maar niet automatisch aanwezig blijft, juist vanwege de mogelijke negatieve implicaties voor flora, fauna en natuurgebieden;
  • Vogels (maar ook vleermuizen en insecten) te vaak tegen draaiende wieken van windmolens vliegen [iii] en vogelsterfte door windmolens serieuze gevolgen heeft voor de vogelstand [iv];
  • Er innovaties (in ontwikkeling) zijn die het aantal slachtoffers sterk (kunnen) reduceren, zoals stilstandvoorzieningen, cameradetectie en zwarte wieken [v], maar ook de locatiekeuze waarbij analyses van trek- en vliegroutes worden betrokken;

Overwegende dat:

  • Het draagvlak dat reeds aanwezig is onder medestanders van de energietransitie en de RES niet moet worden verspeeld;
  • Het plaatsen van windturbines in de natuur op weerstand stuit vanwege de verstoring en de vernieling van natuur;
  • Voor het plaatsen van een windturbine in het bos een stuk grond van plm 2000m2 kaalgekapt moet worden voor de opbouwwerkzaamheden en er een aanvoerroute voor vrachtwagens en kranen gecreëerd moet worden;
  • Zonnevelden potentieel schadelijk zijn voor de (natuurlijke) omgeving waarin ze worden geplaatst, maar dat ze ook natuurwaarden kunnen helpen versterken, mits zorgvuldig geplaatst, zoals aan de randen van natuurgebieden;
  • Het urgent is om energie op veel grotere schaal duurzaam te gaan opwekken, maar dat dat niet ten koste mag gaan van de natuur die toch al zo onder druk staat in omvang en kwaliteit;
  • Veel winst is te behalen door creatieve innovaties van particulieren, zoals een frambozenteler in Babberich die zonnepanelen gebruikt in plaats van folie om zijn frambozen te beschermen tegen regen, storm en felle zon;
  • Ook natuurbeschermingsorganisaties zich zorgen maken om het lot van natuur, zoals de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC), die stelt: ‘In het overgrote deel van Nederland stelt biodiversiteit weinig voor. Ontzie daarom de laatste natuurgebieden van Nederland. Er zijn voldoende alternatieven voorhanden.’
  • Na deze RES 1.0 een RES 2.0 komt, waarin de keuzes voor zon- en windenergie opwek concreter en definitiever worden;

Verzoekt het college:

  1. In aanloop naar de RES 2.0 in de RES-regio Arnhem Nijmegen erop in te zetten de aanwezige natuurgebieden (blijvend) te ontzien bij de aan te wijzen locaties voor windturbines;
  2. In aanloop naar de RES 2.0 in de RES-regio Arnhem Nijmegen erop in te zetten om zonnevelden dusdanig te plaatsen dat ze niet de natuur verstoren of verdringen en dat expliciet wordt ingezet op het versterken van natuur(waarden) en biodiversiteit;
  3. Met de relevante energieleveranciers en andere organisaties en overheden binnen de RES-regio Arnhem-Nijmegen in gesprek te gaan, om te werken aan een plan om de gevaren en risico’s voor vogels, vleermuizen en insecten door windturbines te beperken en daarbij alle inzichten en innovaties in ogenschouw te nemen;
  4. De gemeenteraad te informeren over de vorderingen, de resultaten en eventuele implementatievoornemens.

En gaat over tot de orde van de dag.


[i] https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/3c0a75e2-ab77-4e52-bfef-62b18409c960?documentId=bc551370-f43a-4f68-9179-e54ebd3d9ad6

[ii] https://prvgelderland.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=717ad66f2eb440e5b52a4727e95b9930§ion=2

[iii] https://www.volkskrant.nl/wetenschap/te-veel-vogels-krijgen-klap-van-de-windmolen-maar-wieken-verven-kan-helpen~bb9c9278/

[iv] https://www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoeksinstituten/Environmental-Research/show-wenr/Impact-van-windturbines-op-vogelsterfte-vaak-onderschat.htm

[v] https://www.nina.no/english/News/News-article/ArticleId/5037/S-229-effektive-er-tiltakene-for-fuglevennlig-vindkraft


Status

Aangenomen

Voor

Partij voor de Dieren, GroenLinks, PvdA, CDA, D66, VVD, Voor Nijmegen.NU, Stadspartij Nijmegen, Gewoon Nijmegen, SP

Tegen